Học trước, khai giảng sau là sự bất thường của trường học

Trong ký ức của thế hệ học sinh 8x trở về trước thì ngày tựu trường là những ngày đầu tháng 9 và khai giảng vào ngày 5/9 chứ không “lộn xộn” như bây giờ.

Vài năm trở lại đây, học sinh chỉ nghỉ hè vào tháng 6 và 7, đầu tháng 8 đã tựu trường, học cả tháng rồi mới khai giảng (ngày 5/9). Do học trước rồi mới khai giảng nên học sinh không còn xốn xang chờ đợi ngày Khai giảng năm học mới.

Trước thực trạng này, Báo điện tử Giáo dục Việt Nam có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Vương – nghiên cứu sinh ngành giáo dục lịch sử tại Đại học Kanazawa (Nhật Bản).

Tòa soạn trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

PV: Học tại Việt Nam nhưng có cơ hội sinh sống và học tập ở nước ngoài nhiều năm, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa ngày khai giảng của nước ta hiện nay về việc học trước rồi mới khai giảng?

Ông Nguyễn Quốc Vương: Hiện tượng học trước rồi mới khai giảng ở Việt Nam có lẽ mới xuất hiện vài năm trở lại đây bởi trong ký ức của thế hệ học sinh 8x trở về trước thì ngày tựu trường là những ngày đầu tháng 9 và khai giảng vào ngày 5/9.

hoctruoc-kgiangsau
Học trước rồi mới khai giảng là sự bất thường của trường học (Ảnh: laodong.com.vn)

Tôi cho rằng, việc học rồi mới khai giảng như hiện nay là một sự bất thường của trường học.

Bởi điều này cho thấy, ngành giáo dục nói chung và môi trường trường học nói riêng đã bị cuốn vào một cuộc đua quyết liệt với sự tham gia của nhiều thành phần khác nhau từ cơ quan quản lý giáo dục, phụ huynh, giáo viên đến học sinh.

PV: Cuộc đua ấy nhắm đến đâu, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Vương: Một trong những “lợi ích” mà việc học trước khi khai giảng mang lại là giáo viên sẽ có cơ hội dạy trước chương trình, học sinh học trước chương trình để từ đó có khoảng thời gian “thừa” nhất định ở cuối kì, cuối năm tập trung cho việc luyện thi, ôn tập nhằm đối phó với các kì thi.

Bởi ở Việt Nam, kết quả các kì thi của học sinh rất quan trọng đối với giáo viên, nhà trường và phụ huynh.

Việc coi trọng thành tích cho thấy nét đặc trưng của nền giáo dục trường học coi nặng việc truyền đạt tri thức trong sách giáo khoa, đánh giá sự trưởng thành của học sinh, mục tiêu giáo dục dựa vào điểm số và kết quả của các kỳ thi.

Khi vẫn còn quan niệm trường học chỉ là nơi giảng dạy tri thức, việc dạy học của giáo viên chỉ là truyền đạt tri thức thì các nhà biên soạn chương trình sách giáo khoa sẽ luôn muốn đưa thật nhiều tri thức vào bộ sách còn giáo viên thì muốn cố gắng truyền tải hết lượng kiến thức đó tới học sinh.

Nhưng do khung thời gian số tuần học theo quy định của Bộ là có hạn mà lượng tri thức mong muốn truyền đạt vượt thời gian đó nên Nhà trường tìm cách “nới” thời gian, tăng số tuần học để “nhồi nhét” học sinh thay vì chú ý đến việc hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

PV: Theo ông, hiện tượng học trước rồi mới khai giảng phản ánh gì về nền giáo dục?

Ông Nguyễn Quốc Vương: Việc này phản ánh sự “mung lung” trong cái nhìn đối với mục tiêu giáo dục của nhà trường và giáo viên.

Và chứng tỏ, chúng ta không đủ tự tin và can đảm để trả lời rõ ràng câu hỏi “Giáo dục để làm gì?” hay “Vì sứ mệnh gì mà trường học tồn tại?” rồi đến “Ý nghĩa công việc của người giáo viên là gì?”…

Khi những câu hỏi này chưa được giải đáp rõ ràng thì cuộc đua không rõ mục đích kia vẫn cứ tái diễn.

PV: Nếu kéo dài cuộc đua này sẽ tạo nên áp lực gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Vương: Cuộc đua này sẽ làm mệt mỏi cả giáo viên, phụ huynh và học sinh. Và khi mệt mỏi họ sẽ không thấy ý nghĩa và sự tuyệt vời của đời sống trường học bởi đời sống trường học đúng nghĩa nó rộng lớn hơn rất nhiều so với việc học và thi.

Tôi khẳng định lại một lần nữa: Trường học ở Việt Nam vốn chỉ nhấn mạnh việc giảng dạy tri thức các môn giáo khoa mà nhẹ về hướng dẫn tổ chức đời sống.

Do đó, học sinh có thể rất giỏi tri thức giáo khoa nhưng lại lơ ngơ trong đời sống và không làm được cả những việc thuộc về tổ chức, quản trị đời sống cá nhân, học sinh không có sự “thong thả” đầy đủ để trải nghiệm đời sống trường học để trưởng thành như một con người của xã hội khiến cho trẻ đi học không còn thấy vui.

Vì thế mới sinh ra một hiện tượng phái sinh khác là các khóa học kĩ năng sống, các chương trình trải nghiệm… trở nên thịnh hành.

Cho nên, giờ đã đến lúc cần xây dựng triết lý giáo dục của chúng ta để thấy rõ nền giáo dục này hướng tới mục tiêu là gì? Là nền giáo dục của ai? Nó định tạo ra những con người như thế nào? Và những con người đó sẽ kiến tạo xã hội tương lai ra sao?…

Trân trọng cảm ơn ông.

THÙY LINH
Theo giaoduc.net.vn

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s